Vaak spelen zowel biologische, psychologische en sociale factoren een rol bij het ontstaan, beloop en herstel van stemmingsstoornissen (zie Tabel 1).

Dit biopsychosociale model kan gebruikt worden om een indeling te maken van de factoren die te maken hebben bij de depressie bij een specifieke patiënt.

Tabel 1: Matrix van biopsychosociale factoren (Bron: Landelijke Stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling in de GGZ & Trimbos-Instituut, 2008)

	Kwetsbaarheid	Stressoren bij  ontstaan	Stressoren bij beloop	Kracht/steun/ interventie
BiBiologisch	Erfelijke factoren Eerdere depressies	Alle somatische ziekten (m.n. ziekte van Parkinson, cerebrovasculair accident (CVA) Depressogene medicatie	Depressogene medicatie Chronische ziekte	Antidepressiva Elektroconvulsieve therapie (ECT)
Psychologisch	Jeugdtrauma's (bv. verlies ouder) Persoonlijkheid	Psychotrauma Chronische conflicten	Beperkte copingstrategie	Uitgebreide copingstrategie Religie Psychotherapie
Sociaal	Sociale isolatie Armoede Analfabetisme Heimwee	Recente levensgebeurte-   nissen (bv. verlies   dierbaren, verhuizing, pensionering)	Te veel steun Te weinig steun	Adequate sociale steun

Belangrijkste risicofactoren voor het ontwikkelen van een depressie:

• Rouw;
• Slaapstoornissen;
• Eerdere depressie doorgemaakt;
• Vrouwelijk geslacht;
• Cognitieve stoornissen;
• Gebrek aan of verlies van sociale contacten;
• Lichamelijke handicaps/ziekten en vooral de gevolgen hiervan: slechte mobiliteit, functionele beperkingen, pijn, verlies van controle over het bestaan en rolverandering door ziekte;
• Bij de late-onset depressie lijken genetische factoren en persoonlijkheidsfactoren een minder grote rol te spellen en is er een grotere rol voor ‘biologische‘ factoren, vooral de vasculaire risicofactoren;
• Het vroege verlies van een ouder of traumatische oorlogservaringen blijken 50-60 jaar later nog een risicofactor te zijn voor het krijgen van een depressie;
• Bepaalde medicatie: systemische corticosteroïden, niet selectieve bètablokkers, H2-receptorantagonisten, NSAIDs, calciumantagonisten;
• Lagere sociaaleconomische status;
• Opname in ziekenhuis Verblijf in verzorgings- of verpleeghuis;
• Vasculaire risicofactoren: hypertensie, diabetes mellitus, overgewicht, roken, te weinig lichaamsbeweging, hypercholesterolemie.

Bronnen: Beekman, 1996; Cole & Dendukuri, 2003; Djernes, 2006; Heeren, 2006.

Screening in 1e lijn